יבש‎ I trocken werden / sein

  • Version: 1.0.0
  • AutorenHerausgeber©Zitieren
  • Autoren


    Ingo Kottsieper und Annette Steudel

    Herausgeber


    Reinhard Kratz, Annette Steudel und Ingo Kottsieper

    Copyright


    ©2022 DFG-Projekt 465277421 Qumran-Digital: Text und Lexikon CC-BY-SA 4.0

    Zitieren


    Kottsieper, Ingo / Steudel, Annette, יבש‎ I (Version 1.0.0; 2023; https://lexicon.qumran-digital.org/articles/3540/2023-05-17/de_DE/index.html) erstellt im Rahmen des Projekts Qumran-Digital: Text und Lexikon unter Leitung von Reinhard Kratz, Annette Steudel und Ingo Kottsieper.

    Sprachgeschichte:

    YBŠ (i/a) "trocken sein/werden": he.

    Formen:

    qal pf. 3.f.sg.

    : יבשה 4Q252 2,2

    3.comm.pl.

    : s.u.

    pf.cons. 3.m.sg.

    : ויבש 4Q266 frg. 6 i,8 (od. impf. 3.m.sg. + ו)

    pl.

    : mögl. ייבשו 1QHa 16,21 (Suk. 8,20; od. l. impf. ייבשו)

    impf. 3.m.sg.

    : יבש 1QIsaa 15,11 (= יִיבַשׁ Jes 19,7); + ו: ויבש 4Q185 frg. 1-2 i,11

    3.f.sg.

    : תיבש 1QIsaa 42,3 (für תִּבְאַשׁ Jes 50,2)

    3.m.pl.

    : ייבשו 1QHa 16,21 (Suk. 8,20; die urspr. Form mögl. a. pf. 3.comm.pl.; od. l. pf.cons. ייבשו)

    impf.cons. 3.m.pl.

    : וייבשו 1QIsaa 33,23 (= וַיִּבָשׁוּ Jes 40,24)

    pi. impf.cons. 3.m.sg. + sf. 3.m.sg.

    : mögl. ויוב[ישהו 4Q169 frg. 1-2,3 (= וַיַּבְּשֵׁהוּ Nah 1,4; paläogr. aber eher ויוב[ישהו, s. hif.)

    imp. m.sg.

    : יבש 11Q5 24,12

    hif. impf.cons. 3.m.sg. + sf. 3.m.sg.

    : mögl. ויוב[ישהו 4Q169 frg. 1-2,3 (= וַיַּבְּשֵׁהוּ Nah 1,4; L. ויוב[ישהו ist weniger wahrsch.)

    Semantik:

    Alles zeigen


      1. : i.K. d. Sintflut ובשבעה עשר יום לחודש השני יבשה הארץ "und am siebzehnten Tag des zweiten Monats war die Erde trocken geworden" 4Q252 2,1–2 (Gen 8,14)



          1. : כי כעשב הוא אשר [י]ש הרחש תחתו _____ ויקוץ שורשו ויבש פרחו "dass es wie ein Kraut ist, unter dem ein Wurm ist, der (wörtl. "und er") dessen Wurzel abschnitt und dessen Blüte vertrocknete" 4Q266 frg. 6 i,7–8

          2. : ויבש עגזו וציצו תשא רוח עד אניקים "und es vertrocknet sein Strunk und seine Blüte nimmt der Wind weg, bis er nicht mehr besteht" 4Q185 frg. 1-2 i,11 (s.a. →גזע); i.u.K. 1QHa 16,21 (Suk. 8,20) בשביבי אש ייבשו "in Feuerflammen (?; L. בשביבי sehr unsicher) werden sie vertrocknen/waren sie verdorrt" od. l. ייבשו "..., so dass sie verdorren"

        1. : תיבש דגתם "es verdorrt ihr Fisch(bestand)" 1QIsaa 42,3 (vgl. 𝔊 ξηρανθησονται), dgg. 𝔐 תִּבְאַשׁ דְּגָתָם "es stinkt ihr Fisch(bestand)" Jes 50,2 (zu →באש‎ I)

        2. : ]ויבש מק[ורו "und seine Quelle vertrocknet" 4Q78 frg. 9,1 (vgl. 𝔊 αναξηρανει) für Fehler in 𝔐 Hos 13,15 וְיֵבוֹשׁ מְקוֹרוֹ (irrtümlich zu →בוש)

        3. : i.K. einer Verdammung d. Frevler 4Q418 frg. 69 ii,8 ובני עולה לוא ימצאו עוד[ וכ]ול מחזיקי רשעה יבש[ו "und die Söhne des Unrechts werden nicht mehr da sein, und alle, die an Frevel festhalten, werden verdorren" (auf Grund d. Tendenz d. Handschrift zur Pleneschreibung kaum zu →בוש, vgl. DJD XXXIV)

    1. : von Vegetation (vgl. A.II) i. Bild טהרני יהוה מנגע רע ואל יוסף לשוב אלי יבש שורשיו ממני ואל ינצו ע[ל]יו בי "reinige mich, Jhwh, von böser Plage, so dass sie nicht noch einmal zu mir zurückkehre; trockne aus ihre Wurzeln aus mir, so dass ihre Blätter nicht in mir aufblühen" 11Q5 24,12–13

    2. : mögl. qb. ויוב[ישהו 4Q169 frg. 1-2,3 für וַיַּבְּשֵׁהוּ Nah 1,4 (s. Formen)

    3. : ]יבשו[ 4Q381 frg. 39,2 (i.u.K.; od. auf Grund d. Tendenz d. Handschrift zu def. Schreibung mögl. a. zu →בוש)

    Ableitungen:

    יבש‎ II , יבשה